OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA

Perspektywy nauki współczesnej – wzloty i upadki

PLATFORMA ZOOM, 23.09.2021 roku

Zagajenie

Kultura jako wyraz ludzkiej natury koduje w sobie pełnię człowieczeństwa. Wynika to z faktu, że kumuluje ona w swej treści to, czego człowiek zwyczajnie potrzebuje. To potrzeba czyni człowieka głównym sprawcą kultury. Daje się zauważyć, że pośród potrzeb jedne są bardziej zasadnicze, a inne jedynie cząstkowe. Poniekąd je wszystkie najlepiej pokazuje świat nauki. Stąd podstawowy podział na nauki filozoficzne i teologiczne, jak i nauki humanistyczne i techniczne. Nauki te uczą wrażliwości, aczkolwiek każda na swój sposób. Filozoficzne lubują się w logiczności i zrozumieniu całości tego, co po prostu jest. Nauki teologiczne wskazują na Tego, od którego zależy istnienie człowieka i świata. Humanistyczne rozważania zachwycają się opisem ludzkich doświadczeń, których ogrom stawia człowieka w centrum uwagi. Natomiast nauki techniczne odwzorowują, na ile potrafią, fizyczne tajniki wszechświata. Ważne jest, aby kultury nie wiązać wyłącznie z jednym rodzajem nauk. Kultura nie jest jedynie ani filozoficznym poszukiwaniem, ani teologiczną refleksją. Nie wolno jej także utożsamiać z humanistyką, a tym bardziej z postępem cywilizacyjnym. Każda redukcja jest niebezpieczna dla dobra człowieka, jego godności i praw. Zatem:

– jak nie błądzić? (FILOZOFIA);

– jak wnioskować? (NAUKI FORMALNE);

– jak nie tracić? (HUMANISTYKA);

– jak podziwiać? (NAUKI PRZYRODNICZE);

– jak budować? (TECHNIKA);

– jak otwierać? (TEOLOGIA).

 

Komitet naukowy konferencji:

Prof. Maciej Manikowski, ks. dr hab. Bogusław Drożdż, prof. PWT; dr hab. Jan Wadowski, prof. PWr

 

Organizator:

Katedra Nowej Ewangelizacji Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu

Katedra Nauk Humanistycznych i Społecznych Politechniki Wrocławskiej

Diecezjalne Centrum Edukacyjne w Legnicy

 

Komitet organizacyjny:

ks. dr hab. Bogusław Drożdż, prof. PWT; dr Rafał Szopa; ks. dr Andrzej Ziombra; dr Jarosław Sempryk

 

Informacje organizacyjne:

Abstrakt referatu (600-700 znaków) należy przesłać do 6 września 2021 r. na adres e-mail: rafal.szopa@pwr.edu.pl – dr Rafał Szopa. Teksty referatów (do 35000 znaków) należy przesłać do 30 listopada 2021 r. Po uzyskaniu pozytywnej oceny Komitetu naukowego i recenzentów, będą zamieszczone w publikacji zbiorowej.

 

P R O G R A M   K O N F E R E N C J I

9:00 – Otwarcie konferencji: ks. dr hab. Bogusław Drożdż, prof. PWT

 

SESJA PIERWSZA

 

9:15 – Dr hab. Jan Wadowski, prof. PWr: Nowy paradygmat w nauce i filozofii

Abstract: Nowy paradygmat w nauce z trudem przebija się przez obowiązujące modele. Dotyczy to szczególnie problemu świadomości. Cały szereg ujęć świadomości a także próby jej kwestionowania (np. D. Dennet) nie przyniosły odpowiedzi na pytanie czym jest to zjawisko. Szczególnie zawiodła tutaj teoria identyczności psychofizycznej oraz związany z nią materializm promisoryjny, o którym przed laty wypowiadał się krytycznie John Eccles. Z czasem pojawiło się coraz więcej osób o różnych specjalnościach, którzy wystąpili przeciw monizmowi materialistycznemu panującemu we współczesnej nauce, szczególnie w obszarze filozofii umysłu (m. in. B. Kastrup, T. Nagel, R. Sheldrake, M. Beauregard, G. Schwartz, L. Dossey, Ch. Tart, P. van Lommel, M. Kefatos i in.). Uczeni Ci nie ograniczają się do krytyki współczesnej nauki, aczkolwiek robią to bardzo wnikliwie, wskazują jednak na szereg zjawisk, które kwestionują tezę jakoby świadomość była wyłącznie funkcją mózgu. Ten nowy paradygmat nazwany został mianem post-materializmu.

 

9:30 – Dr Robert Goczał: Paradygmat ontologiczny vs paradygmat scjentystyczny – problem punktu wyjścia w teologii i naukach empirycznych na tle rozwoju wiedzy między średniowieczem a współczesnością

 

9:45 – Mgr Piotr Sutowicz: Miłość i sprawiedliwość społeczna – Wyszyński na nowo odczytany

Abstract: Miłość i sprawiedliwość społeczna – to tytuł książki wydanej przez Wydawnictwo PAX. Autorem zawartych w książce tekstów jest ks. dr Stefa Wyszyński, późniejszy Prymas Polski i obecnie nowy błogosławiony Kościoła w Polsce. Książka jest obszernym zbiorem studiów powstałym, z niewielkimi raczej wyjątkami, w czasie drugiej wojny światowej. Kontekst czasu wydaje się tu być niezmiernie ważny. Okres okupacji w życiu księdza, który swą całą przedwojenną działalność poświęcił kwestii społecznej, zarówno na niwie duszpasterskiej, naukowej, jak i tej związanej z osobistą aktywnością, przede wszystkim wśród robotników, przyniósł radykalne zmiany. Książka podsumowuje doświadczenia w dziedzinie katolickiej nauki społecznej i przedstawia je w formie pewnego pomysłu na państwo, które winno funkcjonować zgodnie z zasadami nauki społecznej Kościoła.

 

10:00-10:15 – DYSKUSJA

10:15-10:30 – Przerwa kawowa (indywidualnie)

 

SESJA DRUGA

 

10:30 – Ks. dr hab. Bogusław Drożdż, prof. PWT: Dziury na drodze – uczestnictwo a alienacje

Abstract: Łacińskie powiedzenie: Aut inveniam viam aut faciam (albo znajdę drogę, albo ją sobie stworzę) – na pierwszy rzut oka wydaje się być twórcze, niemniej w swej głębi, dotykającej praktykę życiową, ujawnia jad szkodliwości. Namawia bowiem do budowania fabryk produkujących dziury, które będą niszczyły dobrze oświetlone drogi prowadzące do prawdziwych celów. Kluczem ujawniającym wielkość uczestnictwa jest pokora w myśleniu i działaniu. To ona chroni przed nazywaniem drobnych celów pierwszorzędnymi. To ona pozwala dostrzec hierarchię celów i zdiagnozować alienacje, które wyrzucają człowieka i społeczeństwo, naturę i kulturę, Boga i stworzenie z orbity uczestnictwa.

 

10:45 – Dr Rafał Szopa: Tradycja esencjalna i egzystencjalna w filozofii i naukach szczegółowych

Abstract: Uwagę na tradycje w nauce zwrócił przede wszystkim uwagę Larry Laudan. Tradycje badawcze istnieją również w filozofii. Jedno z najważniejszych złożeń bytowych istoty i istnienia wyznacza dwie tradycje badawcze: egzystencjalną i esencjalną. Św. Tomasz z Akwinu był głównym odkrywcą egzystencjalnej strony bytu. Przez pokazanie, że istota realnie różni się od istnienia, Tomasz otworzył drogę do nowego stylu uprawiania filozofii. Dało to możliwość odseparowania filozofii od nauk szczegółowych a zarazem wyznaczyło naukom szczegółowym ich własny przedmiot materialny dotyczący istoty bytu. W ten sposób Tomasz wskazał podstawy do współistnienia filozofii i nauk szczegółowych. Jak dzisiaj wygląda to współistnienie?

 

11:00 – Dr hab. Mikołaj Krasnodębski, prof. PWSZ w Głogowie: Błąd pedagogiczny czy błąd antropologiczny? Antropologiczne podstawy pedagogiki

Abstract: Zagadnienie „błędu antropologicznego” w nauczaniu Jana Pawła II (Centesimus annus, nr 13) oraz w filozofii realistycznej (Andrzej Maryniarczyk SDB) oznacza redukcjonistyczną wizję człowieka, wypływającą z fałszywej ideologii, jaką jest socjalizm. Studiując dzieje filozofii człowieka odkrywamy, że „błąd antropologiczny” jest obecny również w materialistycznej, idealistycznej oraz postmodernistycznej antropologii. Jeżeli przyjmiemy, że podstawą wychowania obok etyki jest antropologia, to w konsekwencji błędy filozoficzne mają swoje konsekwencje na gruncie edukacji i wychowania. Możemy zatem wskazać na „błąd pedagogiczny”, będący pochodną przyjęcia błędnej antropologii. Zatem pedagog zatroskany o dobro dziecka powinien na początku odpowiedzieć sobie na pytanie: kim jest człowiek?

 

11:15-11:30– DYSKUSJA

11:30-12:00 – Przerwa kawowa (indywidualnie)

 

SESJA TRZECIA

 

12:00 – Dr hab. Piotr Duchliński, prof. AIK: Transhumanizm a nauki humanistyczne i społeczne. Próba diagnozy

 

12:15 – O. dr Michał Ziółkowski: Transhumanizm – w stronę religii enkefalocentrycznej

 

12:30 – Dr Jarosław Sempryk: Globalizacja czy kolonizacja – kogo interesuje ład społeczny?

Abstract: Coraz większa współzależność gospodarki i zaawansowanej technologii jeszcze bardziej pogłębia lukę, jaka istnieje między biednymi a bogatymi. Dlaczego tak się dzieje? Czy zarządzanie etyczne w ogóle jest możliwe? W artykule omówiono najważniejsze zagrożenia wynikające z procesu globalizacji. Zwrócono szczególną uwagę na destrukcję środowiska spowodowaną transferem brudnych technologii. Omówiono kwestię pauperyzacji społeczeństwa, jak również wzrost zadłużenia i inne negatywne strony procesu globalizacji. Co mogą zrobić przedsiębiorstwa, aby ich praktyki były lepsze, bardziej etyczne? Komputeryzacja, zaawansowane technologie i możliwość dokonywania wyborów konsumpcyjnych prowadzą do głębokich przemian społecznych, w tym również ubóstwa i biedy. Ale kapitalistyczne firmy nie są jedynym podmiotem, który o tym decyduje.

12:30-12:45 – DYSKUSJA

12:45 – Zakończenie konferencji

 

Biogramy Prelegentów

 

Bogusław Drożdż, kapłan diecezji legnickiej, profesor nadzwyczajny Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu, kierownik katedry Nowej Ewangelizacji w Instytucie Historii Kościoła i Teologii Pastoralnej tejże uczelni; wykładowca w Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Legnickiej; w latach 1996-2018 dyrektor Biblioteki seminaryjnej w Legnicy; w latach 2007-2012 sekretarz generalny I Synodu Diecezji Legnickiej; członek Zespołu ds. Nowej Ewangelizacji Konferencji Episkopatu Polski; asystent kościelny Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana w diecezji legnickiej; dyrektor Diecezjalnego Centrum Edukacyjnego w Legnicy; od czerwca 2018 r. proboszcz parafii pw. Matki Bożej Królowej Polski w Legnicy. Redaktor naczelny dwóch naukowych periodyków: „Perspectiva. Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne” oraz „Społeczeństwo. Studia, prace badawcze i dokumenty z zakresu nauki społecznej Kościoła”. Od lutego 2021 r. postulator w procesie beatyfikacyjnym sługi Bożego Henryka II Pobożnego. Jest autorem kultu książek, blisko 200 artykułów naukowych i popularno-naukowych oraz kilkuset esejów. Zainteresowaniami naukowymi celuje w problematykę ewangelizacji („starej” i „nowej”) oraz duszpasterstwa i apostolstwa społecznego.

 

Mikołaj Krasnodębski Mikołaj (1976), doktor habilitowany filozofii. Profesor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Głogowie. Dotychczas opublikował: Dusza i ciało. Zagadnienie zjednoczenia duszy i ciała w wybranych tekstach Tomasza z Akwinu oraz w filozofii tomistycznej (Warszawa 2004), Człowiek i paideia. Realistyczne podstawy filozofii wychowania (Warszawa 2008, 2009, 2019), W poszukiwaniu duchowej elegancji. W Polskim Radio w Chicago z dr. Mikołajem Krasnodębskim rozmawiają Krzysztof Arsenowicz i Paweł Manelski (Chicago-Warszawa 2011, 2019), Zarys dziejów ateńskiej historii wychowania. Paideia od Sokratesa do Zenona (Warszawa 2011), Integralna antropologia wychowania. Filozofia wychowująca tomizmu konsekwentnego (Białystok 2013), Myśl pedagogiczna neoscholastyki i neotomizmu (red. naukowa tomu, Warszawa 2014), Nowa szkoła – nowy nauczyciel (red. z. T. Stankiewicz, M. Lejzerowicz, Warszawa 2014), Antropologia edukacji – wybrane aporie w świetle filozofii klasycznej (Głogów 2018), Spór o rodzinę. Filozoficzno-cywilizacyjne fundamenty myślenia o rodzinie (Warszawa 2019), W obronie człowieka. Zarys antropologii filozoficznej Franciszka Gabryla (1866-1914) (Warszawa-Radzymin 2020). Pomysłodawca i redaktor naczelny roczników: „Zeszytów Naukowych Szkoły Wyższej Przymierza Rodzin – Seria Pedagogiczna”, „Paideia”. Prowadzi badania i wykłada: historię filozofii, antropologię filozoficzną i filozofię edukacji. Żonaty, czworo dzieci.

 

Jarosław Sempryk, doktor nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarządzaniu (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu), absolwent Wydziału Zarządzania Administracji i Informatyki WSZP, absolwent Wydziału Filozofii Uniwersytetu we Wrocławiu, tłumacz przysięgły języka angielskiego, członek Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich, od wielu lat współpracuje z redakcją czasopisma „Perspectiva. Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne”, autor wielu artykułów naukowych i popularno-naukowych. W kręgu jego zainteresowań znajdują się współczesne zagadnienia globalizacji i marginalizacji społecznej, filozofii zarządzania oraz sprawiedliwości w kontekście problematyki edukacji i zarządzania.

 

Piotr Sutowicz, historyk, publicysta, działacz katolicki, wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana”, zastępca redaktora naczelnego kwartalnika „Civitas Christiana”, członek zespołu redakcyjnego kwartalnika naukowego „Społeczeństwo” zajmującego się studiami nad katolicką nauką społeczną.

 

Rafał Szopa, absolwent Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu, mgr teologii w zakresie filozofii oraz absolwent studiów podyplomowych filozoficzno-etycznych na PWT. Doktorat na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu w Instytucie Filozofii Chrześcijańskiej w zakresie filozofii. Pracownik Katedry Nauk Humanistycznych i Społecznych Wydziału Zarządzania na Politechnice Wrocławskiej. Prowadzi zajęcia z przedmiotów humanistycznych, takich jak: filozofia, wstęp do filozofii, etyka, etyka inżynierska, etyka nowych technologii, komunikacja społeczna. Tematyka publikowanych prac dotyczy teorii partycypacji bytu i jej zastosowań, ateizmu i filozofii przyrody, teorii poznania oraz nowych technologii w ujęciu filozoficznym. Był współorganizatorem konferencji międzynarodowych, uczestniczył czynnie w konferencjach w Polsce i za granicą. Popularyzuje naukę w ramach corocznych edycji Dolnośląskiego Festiwali Nauki. Współpracownik Studium św. Hildegardy z Bingen na PWT we Wrocławiu. Od 2020 r. członek rady naukowej czasopisma „Perspectiva – Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne”.

 

Jan Wadowski, dr hab. prof. uczelni. Pracuje na Politechnice Wrocławskiej. Studia magisterskie i doktoranckie na PWT we Wrocławiu. 3 letnie studia na UWr – filologia polska. Habilitacja w 2014 r. na PWT we Wrocławiu. Autor 4 pozycji książkowych oraz około 100 artykułów. Podstawowe obszary badań to: antropologia filozoficzna, metafizyka, etyka, filozofia społeczna, filozofia techniki i cywilizacji.